Pierwsza lustracja Demo Farmy rzepakowej w Rogalinie przypadła na początek grudnia i była dobrą okazją do oceny efektów technologii jesiennej. Plantacja została założona 27 sierpnia 2025 roku w technologii bezorkowej, po przedplonie z jęczmienia jarego. Już na etapie przygotowania stanowiska widoczna była duża dbałość gospodarza o prawidłowe bilansowanie składników pokarmowych, oparte na aktualnych wynikach badań gleby.
Zabiegi ochronne i nawożenie
W Rogalinie od lat stosowana jest strategia precyzyjnego nawożenia przedsiewnego, w której fosfor i potas bilansowane są osobno, w dawkach ściśle dopasowanych do aktualnych zasobności gleby. W sezonie 2025 źródłem fosforu był nawóz MultiCorn z Grupy Azoty, zawierający 34% fosforu oraz 14% azotu, zastosowany w dawce 280 kg/ha. Uzupełnienie potasu wykonano przy użyciu Korn Kali w dawce 420 kg/ha. Dodatkowo jesienną dawkę azotu uzupełniono saletrą amonową w ilości 50 kg/ha, co w połączeniu z azotem zawartym w MultiCornie zapewniło roślinom stabilne odżywienie w całym okresie jesiennego wzrostu.
Pierwszym zabiegiem ochronnym był zabieg herbicydowy wykonany około 14 dni po siewie, w fazie 1–2 liścia właściwego rzepaku. Zastosowano mieszaninę Impesco 416 SC w dawce 2 l/ha oraz Navigator 360 SL w dawce 0,2 l/ha. Było to rozwiązanie ukierunkowane na możliwie szerokie spektrum chwastów dwuliściennych. Navigator 360 SL skutecznie ograniczał przede wszystkim mak polny, chabra bławatka oraz chwasty rumianowate, natomiast Impesco 416 SC odpowiadał za zwalczanie takich gatunków jak fiołek polny, przytulia czepna, tasznik pospolity czy gwiazdnica pospolita. Do mieszaniny zbiornikowej dodano również Novobakt R – preparat mikrobiologiczny dedykowany rzepakowi, którego zadaniem jest ograniczenie żerowania larw śmietki kapuścianej, wspomaganie regeneracji systemu korzeniowego oraz poprawa zdrowotności strefy korzeniowej. W warunkach bezorkowych, gdzie presja szkodników glebowych bywa większa, element ten miał szczególne znaczenie.
Drugim filarem ochrony było zwalczanie chwastów jednoliściennych. Ze względu na technologię bezorkową oraz przedplon z jęczmienia jarego, od początku zakładano dwuetapowe zwalczanie samosiewów zbóż. Pierwszy zabieg graminicydowy wykonano preparatem Wizjer 50 EC w dawce 0,7 l/ha. Po niespełna trzech tygodniach zabieg powtórzono, zwiększając dawkę do 0,8 l/ha i dodając adiuwant Applico Plus w ilości 0,15 l/ha, co pozwoliło wzmocnić skuteczność działania środka. Do drugiego zabiegu włączono również nawóz dolistny Agravita Magic w dawce 2,5 kg/ha, dostarczający fosfor w formie łatwo przyswajalnej, wspierającej metabolizm roślin w okresie intensywnego rozwoju systemu korzeniowego.
Kluczowym zabiegiem jesiennym był zabieg fungicydowo-regulacyjny wykonany pod koniec września. W Rogalinie zdecydowano się na dość mocną mieszaninę ukierunkowaną na regulację pokroju łanu. Caryx 240 SL w dawce 0,85 l/ha połączono z Plexeo 60 EC w dawce 0,3 l/ha. Łączna dawka metkonazolu była wystarczająca nie tylko do skutecznego zahamowania nadmiernego wzrostu części nadziemnych, ale również do utrzymania roślin w bardzo dobrej kondycji zdrowotnej, bez objawów suchej zgnilizny kapustnych czy innych typowych dla okresu jesieni chorób grzybowych. Zabieg ten połączono z nawożeniem dolistnym. Zastosowano Agravitę Aktiv 48 Plus w dawce 0,5 kg/ha – nawóz z funkcją stymulatora wzrostu, zawierający makro- i mikroelementy, aminokwasy, kwasy organiczne oraz fitohormony roślinne, takie jak kinetyna i kwas giberelinowy, wspierające rozwój roślin oraz łagodzące skutki stresów. Uzupełnieniem był bor w postaci Agravita B150 w dawce 1,5 l/ha, kluczowy dla prawidłowego rozwoju szyjki korzeniowej i stożka wzrostu.
Ostatnim jesiennym zabiegiem był zabieg wykonany na początku listopada, którego głównym celem było dalsze odżywienie i wzmocnienie odporności roślin. Zastosowano Agravita Galaxy w dawce 2,5 l/ha – nawóz zawierający tiosiarczan potasu, dostarczający siarki i potasu w formie wysoko przyswajalnej oraz wykazujący działanie antyseptyczne poprzez indukowanie naturalnych mechanizmów obronnych roślin. Jednocześnie podano drugą dawkę boru w postaci Agravita B150, ponownie w ilości 1,5 l/ha. Do zabiegu dodano także insektycyd Inazuma 130 WG w celu zwalczenia mszyc obserwowanych na spodniej stronie liści.
Stan plantacji
W dniu lustracji zastaliśmy bardzo wyrównaną plantację, doskonale przygotowaną do okresu zimowania. Pomimo silnie pofałdowanego terenu, niezależnie od położenia na polu rośliny wzeszły w pełnej obsadzie i znajdowały się w tej samej fazie rozwojowej. Regulacja łanu przyniosła oczekiwane efekty – szyjki korzeniowe były całkowicie schowane pod powierzchnią gleby, a stożki wzrostu nisko usytuowane nad jej powierzchnią.
Szczególną uwagę zwracał wygląd stożków wzrostu w przekroju poprzecznym. Ich biały kolor świadczył o wyraźnym wyhamowaniu wzrostu oraz wysokim wysyceniu kalozą – polisacharydem ograniczającym transport wody do części nadziemnych. Zjawisko to ma istotne znaczenie w kontekście zimotrwałości, ponieważ im mniejsze uwodnienie tkanek w okresie spoczynku, tym mniejsza podatność roślin na uszkodzenia mrozowe.
Bardzo pozytywnie oceniliśmy również skuteczność zabiegów herbicydowych. Presja chwastów jedno- i dwuliściennych była znikoma i nie przewidujemy konieczności wykonywania korekty wiosennej.
Bogate nawożenie przedsiewne przełożyło się na bardzo dobre odżywienie roślin. Jedynym elementem, który – podobnie jak w wielu innych lokalizacjach w kraju – zwracał uwagę, były objawy niedoboru boru widoczne po wykonaniu przekrojów wzdłużnych szyjki korzeniowej, co wiążemy z warunkami pogodowymi ograniczającymi pobieranie tego pierwiastka z gleby.
Porównanie odmian
RGT Ceos po raz kolejny potwierdził swoją charakterystyczną cechę – już jesienią tworzył dużą liczbę silnych zawiązków przyszłych pędów bocznych. Efekty regulacji były bardzo dobrze widoczne, ponieważ mimo znacznej masy liści stożek wzrostu pozostawał nisko osadzony i płasko zakończony.
LG Arnold wytworzył podobną liczbę liści w rozecie jak RGT Ceos, jednak w tej lokalizacji charakteryzował się najmniejszą średnicą szyjki korzeniowej spośród porównywanych mieszańców.
LG Adrenalin rozwijał się bardzo podobnie do RGT Ceos. Obie odmiany wykazały zbliżoną liczbę liści, podobną średnicę szyjki korzeniowej oraz zbliżoną wysokość wyniesienia stożka wzrostu. Długie ogonki liściowe Adrenalina sprawiały wrażenie większego wigoru, jednak nisko osadzony pąk wierzchołkowy potwierdzał skutecznie przeprowadzoną regulację.
Odmiana populacyjna Nicky zgodnie z charakterystyką tej grupy odmian (odmiana populacyjna) posiadała nieco cieńszą szyjkę korzeniową w porównaniu z hybrydami, co jest jednym z powodów, dla których odmiany populacyjne zaleca się wysiewać w wyższej obsadzie.
|
Odmiana |
Liczba liści |
Wyniesienie stożka (mm) |
Średnica szyjki korzeniowej (mm) |
Długość korzenia (cm) |
|
Nicky |
12 |
15 |
16 |
27 |
|
RGT Ceos |
13 |
12 |
18 |
31 |
|
LG Arnold |
13 |
16 |
14 |
24 |
|
LG Adrenalin |
12 |
14 |
19 |
30 |
Podsumowanie
Rogalin to przykład lokalizacji, w której konsekwentnie realizowana, dobrze zbilansowana technologia przynosi bardzo wyraźne efekty. Precyzyjne nawożenie przedsiewne, skuteczna i zaplanowana ochrona herbicydowa, właściwie dobrana regulacja łanu oraz uzupełniające nawożenie dolistne pozwoliły zbudować silne, wyrównane i bardzo dobrze przygotowane do zimy rośliny.
