Demo Farma w Sitańcu-Kolonii została założona w technologii pasowej strip-till, z wykorzystaniem autorskiej maszyny gospodarza w dniu 26.08.2025 r. Już na etapie przygotowania stanowiska duży nacisk położono na zagospodarowanie resztek pożniwnych oraz szybkie uruchomienie składników pokarmowych. Dlatego bezpośrednio na ściernisko zastosowano produkt mikrobiologiczny Synergia Split w dawce 0,5 kg/ha. Preparat ten, dzięki zawartości zarówno wyselekcjonowanych bakterii, jak i korzystnych grzybów saprofitycznych, przyspiesza rozkład materii organicznej, intensyfikuje procesy humifikacji oraz umożliwia szybszy odzysk składników pokarmowych związanych w resztkach pożniwnych. Jest to szczególnie istotne w technologiach uproszczonych, gdzie duża ilość słomy pozostaje na powierzchni gleby.
Zabiegi ochronne i nawożenie
Na ściernisko zastosowano również 100 l/ha RSM 32, który stanowił łatwo dostępne źródło azotu przez cały okres jesiennej wegetacji.
W trakcie siewu, realizowanego w systemie strip-till, podano Polifoskę 6 w dawce 300 kg/ha. Umieszczenie nawozu bezpośrednio w pasach siewnych zapewniło bardzo dobrą dostępność fosforu i potasu w strefie rozwoju systemu korzeniowego, co miało bezpośredni wpływ na szybkie ukorzenianie się roślin i ich dalszy rozwój.
Pierwszym zabiegiem ochronnym, wykonanym w połowie września, był zabieg graminicydowy Wizjer 50 EC w dawce 1 l/ha. Zabieg ten ukierunkowany był na ograniczenie samosiewów zbóż, typowych dla technologii bezorkowych. Ze względu na bardzo silną presję pchełki rzepakowej mieszaninę uzupełniono o insektycyd Karate Zeon 050 CS, co pozwoliło skutecznie zabezpieczyć młode rośliny przed intensywnym żerowaniem.
Pod koniec września wykonano kluczowy jesienny zabieg fungicydowo-regulacyjny. Zastosowano Caryx 240 SL w dawce 1,0 l/ha – rozwiązanie nastawione na mocną regulację pokroju. Caryx, dzięki połączeniu metkonazolu i chlorku mepikwatu, skutecznie hamuje elongację stożka wzrostu, sprzyja rozbudowie systemu korzeniowego i poprawia przygotowanie roślin do zimowania. Zabieg połączono z nawożeniem dolistnym: Agravita Aktiv 48 Plus (0,5 kg/ha), nawóz z funkcją stymulatora wzrostu, zawierający makro- i mikroelementy, aminokwasy, kwasy organiczne oraz fitohormony roślinne, takie jak kinetyna i kwas giberelinowy, wspierające rozwój roślin oraz łagodzące skutki stresów. Uzupełnieniem był bor w postaci Agravita B150 w dawce 1 l/ha, kluczowy dla prawidłowego rozwoju szyjki korzeniowej i stożka wzrostu.
Na początku drugiej dekady października wykonano zabieg herbicydowy mieszaniną Impesco 416 SC (2 l/ha) + Navigator 360 SL (0,2 l/ha). Termin aplikacji był świadomie opóźniony ze względu na bardzo dużą ilość resztek pożniwnych na powierzchni pola – celem było zaczekanie na pełne wschody chwastów. Impesco skutecznie ogranicza szerokie spektrum chwastów dwuliściennych, w tym fiołka polnego, mak polny czy przytulię czepną, natomiast Navigator wzmacnia działanie mieszaniny, szczególnie w kierunku chwastów trudniejszych, takich jak chaber bławatek czy chwasty rumianowate.
Stan plantacji
W dniu lustracji rośliny prezentowały się jako zdrowe i dobrze odżywione. Podobnie jak na wielu plantacjach w tym sezonie, widoczne były objawy niedoboru boru, co wiążemy z wysokim uwilgotnieniem gleby i ograniczonym pobieraniem tego mikroskładnika w warunkach niskich temperatur. Chwasty dwuliścienne nie stanowiły problemu, natomiast pojedynczy jesienny zabieg graminicydowy okazał się niewystarczający w tej technologii – wiosną konieczna będzie korekta w kierunku chwastów jednoliściennych.
Na szczególną uwagę zasługiwała struktura gleby w pasach siewnych. Gleba była bardzo dobrze spulchniona i napowietrzona, co jest bezpośrednim efektem technologii strip-till zastosowanej przez gospodarza. Przekroje roślin wykazywały białe, wyraźnie zahamowane stożki wzrostu. Ich jasne zabarwienie świadczy o wysokim wysyceniu kalozą – polisacharydem ograniczającym transport wody do organów nadziemnych. Dzięki temu tkanki zawierają mniej wolnej wody, co znacząco zmniejsza ich podatność na uszkodzenia mrozowe i jest jednym z kluczowych elementów dobrej zimotrwałości rzepaku.
Porównanie odmian
RGT Ceos po raz kolejny potwierdził swoją charakterystyczną cechę – już jesienią tworzył bardzo dużą liczbę silnych zawiązków przyszłych pędów bocznych. Regulacja pokroju była w tej odmianie wyraźnie widoczna: mimo znacznej masy liści stożek wzrostu pozostawał nisko osadzony i płasko zakończony. W tej lokalizacji była to odmiana najsilniej rozwinięta.
LG Arnold wytworzył nieco mniejszą liczbę liści w rozecie jak RGT Ceos, charakteryzując się przy tym najmniejszą średnicą szyjki korzeniowej spośród porównywanych mieszańców, co wyraźnie odróżniało go morfologicznie na tle pozostałych hybryd.
LG Adrenalin rozwijał się bardzo podobnie do RGT Ceos. Obie odmiany wykazały zbliżoną liczbę liści, podobną średnicę szyjki korzeniowej oraz podobną wysokość wyniesienia stożka wzrostu. Długie ogonki liściowe Adrenalina powodowały optyczne wrażenie większego wigoru, jednak nisko osadzony pąk wierzchołkowy potwierdzał skutecznie przeprowadzoną regulację. Szczególną uwagę zwracał długi, bardzo dobrze ukształtowany system korzeniowy tej odmiany.
Odmiana populacyjna Nicky wytworzyła zbliżoną liczbę liści w stosunku do mieszańców. Zgodnie z charakterystyką tej grupy odmian posiadała jednak cieńszą szyjkę korzeniową w porównaniu z hybrydami, co jest jednym z powodów, dla których odmiany populacyjne zaleca się wysiewać w nieco wyższej obsadzie.
|
Odmiana |
Liczba liści |
Średnica szyjki korzeniowej (mm) |
Wyniesienie stożka (mm) |
Długość korzenia (cm) |
|
Nicky |
13 |
14 |
13 |
23 |
|
RGT Ceos |
15 |
16 |
15 |
24 |
|
LG Arnold |
12 |
12 |
8 |
24 |
|
LG Adrenalin |
14 |
15 |
14 |
34 |
Podsumowanie
Sitaniec-Kolonia to przykład lokalizacji, w której nowoczesna technologia strip-till została bardzo dobrze połączona z przemyślaną strategią nawożenia i ochrony roślin. Precyzyjne umieszczenie nawozów w pasach siewnych oraz mocna regulacja jesienna pozwoliły zbudować solidne podstawy pod dalszy rozwój plantacji. Pomimo konieczności wiosennej korekty w zwalczaniu chwastów jednoliściennych, rzepak wchodzi w okres zimowania w bardzo dobrej kondycji, z prawidłowo ukształtowanymi stożkami wzrostu i dobrze rozwiniętym systemem korzeniowym.
